PROBLEMY Z ODDYCHANIEM


Funkcjonalna plastyka nosa przy zaburzeniach wentylacji

Oprócz czysto estetycznej chirurgii nosa istnieją dwa inne działy chirurgii nosowej: funkcjonalna i rekonstrukcyjna. W czysto estetycznej operacji poszukuje się bardziej atrakcyjnego kształtu nosa, biorąc pod uwagę zachowanie normalnego oddychania (wentylacja). Funkcjonalna plastyka nosa lub septorhinoplastyka poprawia funkcje oddechowe, daje lepszą wentylację nosa. Rekonstrukcyjna korekta nosa jak np. po wypadkach lub nowotworach jest stosowana do przywrócenia kształtu i funkcji nosa.

Przyczyny zaburzeń oddychania mogą być różnorodne i wynikają głównie ze zmian anatomicznych. Ważne jest, aby odróżnić zwężenie dróg oddechowych spowodowane obrzękiem błon śluzowych, jak w przypadku przeziębienia lub alergii, od zmian anatomicznych w chrząstce i kości takich jak krzywa przegroda nosowa, listewka przegrodowa lub przerośnięte małżowiny nosowe.

Chociaż czysto kosmetyczna plastyka nosa lub czysto funkcjonalna plastyka nosa są osobnymi procedurami, są również pacjenci, którzy poszukują zarówno poprawy funkcjonalnej, jak i kosmetycznej.

Funkcjonalna niedrożność dróg oddechowych

Objawy funkcjonalnej niedrożności dróg oddechowych obejmują zatkany nos, oddychanie przez usta (szczególnie w nocy), suchość w ustach lub zmniejszony zmysł zapachu. Wtórnymi skutkami ubocznymi przewlekłego przekrwienia błony śluzowej nosa mogą być krwawienia z nosa i nawracające infekcje zatok przynosowych. Zwiększone ciśnienie w zatokach przynosowych powoduje bóle głowy, zaburzenia równowagi, nierówności ciśnienia między uchem a nosem (trąbka Eustachiusza), a nawet zaburzenia snu. Nieleczenie powyższych objawów może prowadzić do poważnych, przewlekłych zaburzeń wentylacji, w tym bezsenności, nadciśnienia, zespołu bezdechu sennego, a nawet chorób serca.

Diagnoza zaburzeń oddychania

Dokładny wywiad z pacjentem, a następnie dokładne badanie nosa zewnętrznego i wewnętrznego (nozdrza podczas wdechu i wydechu, przedsionek nosa, klap nosowych, małżowin nosowych, przegrody nosowej) są podstawą planowania zabiegu. Dalsza diagnostyka, jak rhinomanometria (pomiar przepływu powietrza), prześwietlenie nosa i zatok lub cyfrowa tomografia komputerowa (DVT, cone beam CT) może dostarczyć informacji o zmianach chrzęstnych i kostnych. W celu wykonania tych specjalistycznych badań wysyłamy pacjentów do specjalisty laryngologia lub radiologia.

Chirurgiczne leczenie dróg nosowych wewnętrznych

W mniej skomplikowanych przypadkach do funkcjonalnej korekcji nosa wystarcza operacja przewodów nosowych wewnętrznych bez zmiany wyglądu zewnętrznego nosa. W innych przypadkach do poprawy wentylacji może okazać się konieczna też zmiana kształtu zewnętrznego nosa, na przykład, aby wyprostować skrzywioną przegrodę nosową, poszerzyć zwężone przewody i wzmocnić przegrodę nosową za pomocą przeszczepów chrząstki. Procedura ta obejmuje septorhinoplastykę (wyprostowanie przegrody nosa), plastykę małżowin nosowych (pomniejszenie małżowin nosowych) i ewentualnie usunięcie polipów nosowych.

Przy skrzywieniu przegrody dzielącej nos na część prawą i lewą może ona być skrzywiona ukośne, zakrzywiona lub skręcona, co prowadzi do zablokowania jednego lub obu przewodów nosowych (powszechnie znane, jako skrzywienie przegrody nosa). W septoplastyce wykorzystuje się różne techniki chirurgiczne, do prostowania przegrody oraz udrożnienia dróg oddechowych.

O tym, która technika zostanie zastosowana decyduje przyczyna skrzywienia przegrody

Zasadniczo można rozróżnić następujące formy skrzywienia nosa:

Skrzywienie nosa chrzęstnego:

Decydującym krokiem w korekcji chrzęstnej części przegrody nosowej jest odpreparowanie chrząstki trójkątnej nosa w celu wyeliminowania zniekształcenia przegrody. Tzw. ,,speader grafts” (małe szyny z chrząstki, poszerzające wewnętrzną zastawkę nosa) i szwy pozycyjne są niezbędną częścią zabiegu repozycjonowania. Przymocowanie poprzecznie skrzywionej przegrody nosowej do spina nasalis (występu kostnego u podstawy nozdrzy) może być również konieczne.

Skrzywienie części kostnej nosa:

Przyczyną jest asymetria kostnej piramidy nosa. W takim przypadku konieczna jest osteotomia - przecięcie ścianek kostnych nosa, ewentualnie asymetrycznie. Usunięcie garba na nosie w celu otwarcia sklepienia nosa może być konieczne do zmiany położenia osi nosa.

Skrzywienie w kształcie litery C lub S:

W tym przypadku należy zdecydować, czy wykonuje się korektę osi chrzęstno-kostnej, czy też prostowanie poprzez wyrównanie (wypełnienie) wklęsłej strony przy pomocy chrząstki pobranej z przegrody lub ucha.

Pozorne skrzywienie nosa:

Pozorne skrzywienie nosa nie jest zaburzeniem osi nosa, lecz sprawia takie wrażenie przez różne położenie brwi. Ważne jest, aby analizować asymetrie twarzy (pozycja brwi, osie oczu, kości policzkowe, szczęki i żuchwy) oraz omówić z pacjentem dokładnie cele i możliwe opcje chirurgiczne.

Plastyka małżowin nosowych - Zmniejszenie powiększonych małżowin:

Powiększenie małżowin nosowych znane, jako przerost małżowin, jest kolejną częstą przyczyną zaburzeń oddychania, szczególnie u pacjentów z długotrwałą alergią. Małżowiny nosowe - są to lamele kostne pokryte błoną śluzową, które zwiększają powierzchnię jamy nosowej. Znajdują się one na bocznej ścianie każdego nozdrza, gdzie układają się po 3 (małżowina nosowa górna, środkowa i dolna), przy czym małżowina dolna jest zwykle największa. Małżowina górna jest zwykle bardzo mała i rzadko jest przyczyną objawowej niedrożności dróg oddechowych. Niektórzy pacjenci mogą rozwijać w małżowinie nosowej środkowej wewnętrzne kieszonki powietrzne, które prowadzą do niedrożności dróg oddechowych - ta wada jest określana jako concha bullosa. Jednak powiększanie małżowiny dolnej, ze względu na jej wielkość i naturalną zdolność reagowania obrzękiem na wpływy środowiska, jest zdecydowanie najczęstszym powodem blokady nosowych dróg oddechowych. Ponieważ małżowiny pełnią funkcję nawilżania, podgrzewania i filtrowania wdychanego powietrza, rzadko wskazane jest usunięcie całej małżowiny. Jednakże, jeśli śluzówka małżowinowa staje się zbyt gruba i powoduje funkcjonalną niedrożność dróg oddechowych, wskazana jest częściowa redukcja małżowin nosowych. Jest to precyzyjna procedura chirurgiczna, która może znacznie poprawić oddychanie przez nos. Rekonwalescencja jest na ogół szybka i bezbolesna, ale występuje zwiększone ryzyko krwawienia przez kilka tygodni, aż do całkowitego wygojenia błony śluzowej nosa.

U alergików zdarza się, że błona śluzowa po 1-2 latach odzyskuje swoją pierwotną grubość i wtedy konieczna jest ponowna redukcja błony śluzowej małżowin.

Polipy nosa:

Polipy nosa są łagodnymi zmianami przypominającymi grona, które mogą blokować przewody nosowe. W mniej nasilonych przypadkach usuwanie polipów jest proste, ale prawdopodobieństwo nawrotu jest wysokie. Konsekwentne leczenie alergii, szczególnie w przypadku alergii na grzyby, zmniejsza znacznie ryzyko nawrotu.

Chirurgiczna korekcja nosa zewnętrznego:

Podczas gdy wyeliminowanie niedrożności przewodów nosowych jest dla niektórych pacjentów wystarczające, u innych szczególnie z rozległą niedrożnością dróg oddechowych, wymagana jest chirurgiczna korekcja zewnętrznej struktury nosa. Nos skręcony, krzywy, zapadnięty lub zbyt wąski (lub współwystępowanie kilku tych czynników) nie może być skorygowany przez samą operację wewnętrznych przewodów nosowych. W tych przypadkach konieczne są techniki korekcyjne prostowania, rozszerzania i wzmacniania zwężonego nosa zewnętrznego w celu umożliwienia swobodnego przepływu powietrza pomiędzy nozdrzami a gardłem. Techniki te są powszechnie znane pod pojęciem "rhinoplastyka funkcjonalna".